Позитивна оценка за борбата против корупцијата

По анализата на 110 судски предмети

Судската ефикасност во справувањето со корупцијата во Македонија добива позитивна оценка, судењата и казните се правични, а судиите главно непристрасни и со изразено чуство за фер судење. Ова го покажува проектот “Програма за наблудувањена судските предмети во врска со корупцијата во Република Макеоднија“, спроведен од страна на Коалицијата "Сите за правично судење" каде што беа наблудувани 110 предмети.

Според кординаторот на овој проект, Славица Димитровска во однос на објавување на пресудата може да се заклучи дека судовите имаат зголемување на бројот на објавени пресуди во рок од три дена во однос на пресудите што се објавени повеќе од три дена.

“Судовите имаат блага казнена политика која просечно се движи во рамките на долната половина од законски предвидената казна за определен кривично дело“, додаде Димитровска.

Ова набљудување покажува дека најголема слабост на судската истрагата е долгото траење, несоодветно прибирање на докази и повторување на дејствијата, а како главни причини за развлекувањето на истрагата се наведуваат некоордираните односи помеѓу полицијата, јавното обвинителство и судот.

Проектот “Судската ефикасност во справувањето со корупцијата во Македонија“  беше поддржан од страна на Civil Rights Defenders поранешен Шведски хелсиншки комитет и амбасадата на Кралството Холандија во  Македонија.

Интервју со Ерван Фуере

Дел 1



Дел 2

Плакети за четири средношколки за најдобар есеј за корупција

Верче Каранфиловска, Тамара Котевска, Симона Локвенец и Сара Робели ученички во скопските средни училишта “Раде Јовчевски Корчагин“ и “Јосип Броз Тито “ добија плакети за најдобри есеи на тема “Корупцијата не е моја иднина“.

Слаѓана Тасева претседателката на “Транспарентност Нулта Корупција“, носител на проектот “Култура на законот наспроти корупција 2009“ рече дека ова е прв и единствен настан од ваков вид, а тоа е доделување на пофалници за најдобрите есеи кои учениците од средните училишта ги напишаа на тема “Корупцијата не е моја иднина“.

“Борбата против корупцијата е предизвик за сите генерации, за возрасните таа изразена во потребата да изградат општество во кое сите убаво ќе живееме и ќе имаме под еднакви можности за работа и напредок. За младите предизвик да сфатат каков е овој проблем и ова зло кое може да ја загрози нивната иднина.“, рече Тасева.

Амбасадорот на Норвешка во земјава Кјетил Паулсен во своето обраќање посочи дека најдобра превентивна мерка во борбата против корупцијата е донесување на повеќе закони што ќе ја регулираат оваа материја. За него и развиената свет е многу клучна за препознавање и справување со ова зло.

“Со цел да и се спротивставиме на корупцијата ни треба свест. Свеста полесно се креира во умовите на децата и младите отколку во умовите на возрасните. Да се научат младите за сите негативни аспекти на корупцијата и најдобрата превентивна мерка што ја имаме е борбата против ширењето и растот на коруптивните закони.“, прецизираше норвешкиот амбасадор.

Извор: Нетпрес

Интервју со Слаѓана Тасева

Интервју со Слаѓана Тасева, претседател на државната комисија за борба против корупцијата

Дел 1:



Дел 2:



Дел 3:

Интервју со Гордана Јанкуловска

Интервју со министерката за надворешни работи, Гордана Јанкуловска

Дел 1:


Дел 2:



Дел 3:

Корупцијата во здравството

Интервју со министерот за здравство Бујар Османи на тема корупција во здравството:


Дел 1:


Дел 2:


Дел 3:

ЗА СПРЕЧУВАЊЕ НА КОРУПЦИЈАТА ПОТРЕБНА НИ Е И ВАШАТА ПОМОШ

Владата на Р. Македонија и надлежните министерства свесни за својата одговорност во борбата против корупцијата, но исто така свесни и за исклучително важната улога на останатите сегменти во општеството и граѓаните, настојува да преземе одлучни чекори за спречување на сите казнени коруптивни дела. Затоа ги повикуваме на соработка сите граѓани во Р. Македонија да ни се приклучат во тоа настојување.

И да не заборавиме дека Законот не штити дури иако сме дале мито по барање на некое службено или одговорно лице, а тоа сме го пријавиле до надлежните институции пред тие сами да дознаат. Ако постапуваме на ваков начин, шансите да го добиеме она што го посакуваме стануваат многу поголеми.

Владата на Р. Македонија и надлежните министерства се отворени за комуникација, информации, сугестии, предлози и коментари. Сакаме да нагласиме дека за успешно спротивставување на корупција не се доволни само нашата искрена желба и определба. Успешната борба против корупцијата е взаемна доверба, трпението и разбирањето за фактот дека резултати може да се постигнат само со почитување на пропишаните законски процедури и регулативи.

НЕ БАРАЈ, ОДБИЈ, ПРИЈАВИ! КОРУПЦИЈАТА ЗАВРШУВА СО ТЕБЕ!

Можете да не контактирате на бесплатниот телефонски број: 199

Ви благодариме за соработката!

Стратегија за борба против корупцијата

Корупцијата е загрижувачка појава за целото општество, и затоа целото општеството, односно сите заедно, треба да и се спротивставиме на сите можни начини за да успееме.  

Борбата против корупцијата мора да биде национален интерес на Македонија, особено поради фактот што намалувањето на стапката на корумпираност на нашето општество е еден од предусловите за европска интеграција, првенствено за членство во Европската Унија.

• Унапредување на правната и институционална рамка за поефикасна и систематска контрола на корупцијата.
• Пристап кон афирмацијата на "нулта толеранција" за корупцијата.
• Зајакнување на интегритет, одговорност и транспарентност во работата на институциите во оваа насока за зајакнување на довербата на јавноста во истите институции.
• Создавање предуслови за спречување на корупцијата во сите сфери.
• Подигање на ефикасноста на откривање и гонење на корупцијата.
• Подигнување на јавната свест за штетноста од корупцијата и потребата за негово потиснување.
• Поттикнување на меѓународната соработка во борбата против корупција.
• Соработка со организациите на граѓанското општество и медиумите несомнено претставува важен предуслов во спречувањето на корупцијата.

Линкови

Органи и институции кои се вклучени во откривањето, борбата и сузбивањето на коруптивните кривични дела:

    * Министерството за внатрешни работи - http://www.mvr.gov.mk

    * Јавното обвинителство - http://www.jorm.org.mk

    * Министерството за правда - http://pravda.gov.mk

    * Државната комисија за спречување на корупцијата - http://www.dksk.org.mk

    * Управата против перење пари и финансирање тероризам - http://www.usppft.gov.mk

    * Управата за јавни приходи - http://www.ujp.gov.mk

    * Транспарентност Нулта Корупција - http://www.transparency.org.mk

    * Финансовата полиција

    * Судовите

Флаер

Закон за корупција

Член 31 од ЗСК

Избран или именуван функционер, службено лице и одговорно лице во јавно претпријатие или друго правно лице што располага со државен капитал не смее да прима подароци или ветување за подарок, освен пригодни подароци, како книги, сувенири и слични предмети во вредност чија висина е утврдена со закон.

Член 44 од ЗСК

Избран или именуван функционер, како и друго службено лице и одговорно лице во јавно претпријатие, јавна установа и друго правно лице што располага со државен капитал е должно да го пријави секое казниво дело поврзано со корупција, како и секоја повреда на одредбите од овој закон, за кои дознало во вршењето на својата должност.

Член 47 од ЗСК

Избран или именуван функционер, како и друго службено лице и одговорно лице во јавно претпријатие, јавна установа или друго правно лице што располага со државен капитал на кое му е понуден поткуп, должно е да преземе мерки на идентификација на понудувачот и да го пријави на надлежен орган.

Член 64 од ЗСК

Секој вработен во банка, штедилница, менувачница, осигурително друштво, берза или друга финансиска организација е должен веднаш да пријави сомнителна трансакција што е во врска со корупција. Пријавата се доставува до одговорното лице во тоа правно лице и органите определени со закон и до Државната комисија.

Член 65 од ЗСК

Одговорно лице во трговско друштво или друго правно лице не смее да ја искористи својата положба, да прими награда или каква и да е друга корист или ветување за тоа, за себе или за друг, заради:

-создавање монополска положба на пазарот;

-дискриминација на други трговски друштва или други правни лица;

-предизвикување растројство на пазарот;

-причинување штета на друго физичко или друго правно лице, што не е резултат на лојална конкуренција на пазарот.

Член 71 од ЗСК

Со парична казна од 20.000 до 50.000 денари ќе се казни за прекршок тој кој што врши присилба или на кој и да било начин забранува да се објави или да не се објавува информација за случај на корупција, освен ако се остварени елементите на кривично дело, како и тој кој што го попречува пристапот кон изворите на информации спротивно на членот 62 од овој закон.

Во целост да го прочитате законот за корупција кликнете на следниот линк:

http://www.dksk.org.mk/index.php?option=com_content&task=view&id=14&Itemid=42

Правни рамки на корупцијата во Македонија

Легислативна рамка- Во Република Македонија во последните неколку години беа донесени поголем број нови закони или се извршија измени и дополнувања на постојните со цел нивно усогласување со европската регулатива или со обврските што произлегуваат од меѓународните конвенции и договори:

• Закон за спречување на корупцијата,
• Закон за спречување судир на интереси,
• Кривичниот законик на Република Македонија,
• Законот за кривична постапка,
• Законот за управување со конфискуван имот, имотна корист и одземање на предмети во кривична и во прекршочна постапка,
• Закон за судови,
• Закон за нотаријат.

Институционална рамка- Во Република Македонија постои систем на органи и институции кои се вклучени во откривањето, борбата и сузбивањето на коруптивните кривични дела:

• Министерството за внатрешни работи,
• Јавното обвинителство,
• Судовите,
• Министерството за правда,
• Државната комисија за спречување на корупцијата,
• Управата против перење пари и финансирање тероризам,
• Финансовата полиција,
• Управата за јавни приходи,
• Членство во GRECO од 2000-та година,
• Транспарентност Нулта Корупција.

Герила маркетинг

Како да се бориме против корупцијата

Современи закони, ефикасна полиција и судството се само некои од потребните предуслови. А за успешна борба против корупцијата, потребно е активно учество на граѓаните во три нивоа.

• Да ја развиваме кај себе и кај другите високата свест за штетноста на корупцијата – да го изразуваме својот став дека е неопходно корупцијата да се исфрли од средината во која живееме и работиме и преку сопствен пример да влијаеме на другите.

• Да ја отфрлиме секоја понуда за учество во било каков коруптивен чин- да се потрудиме да разбереме дека ако и се препуштиме на корупцијата на општеството во кое живееме ќе му нанесеме штета која е многу поголема од користа која сме ја оствариле, да бидеме свесни дека се изложуваме на висока казнена санкција, да бидеме свесни за неморалноста на тој чин.

• Да соработуваме со институциите кои ги санкционираат овие дела- да станеме желни да ја спречиме корупцијата во која учествуваат лица за кои нема изгледи дека ќе се откажат по сопствена иницијатива, туку само во случај ако бидат спречени со силата на законските средства.

Билборди

Corruption Perceptions Index

Од самото основање TI настојува да го зголеми нивото на свесност за штетноста на корупцијата во сите земји каде што се воспоставени локални партнерски претставништва на оваа организација и да ги открие сегментите на општеството кои се нај изложени на корупција.

Најопсежното светско истражување за корупцијата е Индексот на перцепција на корупцијата (Corruption Perceptions Index- CPI) којшто TI го спроведува уште од 1995 година и според кој ги рангира земјите во светот врз основа на оцената за перцепција на корупцијата којашто се движи од 0 (потполна корупција) до 10 (без корупција). Оценките се определуваат врз основа на истражувањето кое го спроведуваат угледни независни установи, а испитаниците претежно се деловни луѓе и аналитичари. На пример, во 2008 година ова истражување опфати рекордни 180 земји кои добија оценка врз основа на резултатите од 13 истражувања кои ги спроведоа 11 независни установи.

Оваа година, индексот на Македонија изнесува 3,8 со што е рангирана на 71- то место од вкупно 180 земји кои беа опфатени со истражувањето. Нај не корумпирана држава е Нов Зеланд, додека на последното 180-то место се наоѓа Сомалија како најкорумпирана држава во светот.

Оваа година Македонија направи прогрес од 0,2 индексни точки во споредба со лани, кога се наоѓаше на 71-то место со индекс од 3,6.

Борбата на Македонија против корупцијата од година во година е се поуспешна.

Македонија од далечното 105 место на светската листа за борба против корупцијата во 2006-та година, денес успеа да се искачи на 71-то место.

Тоа докажува дека Македонија може подобро.

Затоа заеднички да продолжиме со напорите и да правиме сè за да ја победиме корупцијата, да го направиме најдоброто за Македонија.

Цената на корупцијата што ја плаќа човештвото

Високата цена на корупцијата се чувствува во скоро сите сфери на општеството:  политичката, економската, социјална како и целокупната  животна средина.

На политичкиот фронт, корупцијата претставува главна пречка за демократијата и владеењето на правото. Во рамките на еден демократски систем институциите го губат својот легитимитет кога истите се злоупотребуваат за лична корист. Корупцијата е штетна за веќе воспоставените демократски системи, но е уште поштетна за оние кои се во развој. Одговорно политичко раководство не може да се развива во средина која е корумпирана.

Од економско гледиште, корупцијата води до осиромашување на националното богатство. Корупцијата многу често е одговорна за ограничувањето на јавните ресурси за основните инфраструктурни проекти како што е изградба на училишта, болници и патишта, снабдување на руралните средини со електрична енергија и вода. Покрај тоа корупцијата го попречува развојот на фер пазарни структури и ги крши принципите на конкурентност со што директно ги спречува новите инвестиции.

Една од најштетните последици на корупцијата по општеството е онаа што ја засега неговата социјална структура. Таа ја разорува довербата на луѓето во политичкиот систем, во институциите на државата и во државното раководство. Фрустрацијата и општата апатија помеѓу разочараната јавност резултира со слабо граѓанско општество. Деградацијата на општеството е уште една последица на корумпираните системи.

Глобално, насекаде во светот корупцијата влијае врз животот на луѓето на многу начини. Во најлошите случаи, корупцијата чини дури и човечки животи. Во безбројните останати случаи, таа чини слобода, здравје и пари. Корупцијата има глобални последици затрупувајќи милиони луѓе во сиромаштија и мизерија, размножувајќи ги социјалните, економски и политички немири. Корупцијата ја причинува сиромаштијата, а од друга страна го спречува надминувањето на истата.

Поими тесно поврзани со корупцијата

1.    ПОДМИТУВАЊЕ

Подмитување вклучува ветување, нудење или давање на бенефиции во корист на несоодветно однесување, дејствија или одлуки на јавни службеници или членови на владини комисии. А поткупот може да се состои во пари, акции на компанијата, во доверливи  информации, подароци, патувања, услуги и друго. Митото кое го добиваат корумпираните службеници може да биде директно или индиректно. Индиректно мито е кога придобивка има близок пријател, семејство, соработник, добротворна организација, приватни или бизнис интереси или политички партии. Во приватниот сектор најпоткупувани службеници се политичарите, регулаторите, спроведувачите на законот, судиите. Дополнително, мито може да побараат официјални лица кои работат или надгледуваат собирање на приходи, како што се управата за јавни приходи, царината, јавните комунални претпријатија.

2.    ПРОНЕВЕРА

Ова делo вклучува кражба на средства од страна на лицата кои се надлежни и имаат контрола како јавни службеници и приватни поединци. Проневера, исто така, е и употреба на владин имот и лица за приватна употреба. Не само што проневерата е казнен акт, исто така се казнува и неовластеното користење на времето и трудот на јавните службеници, како и на владините објекти и опрема.

3.    ИЗНУДУВАЊЕ

Чинот на изнудување вклучува уценување на лицето да плати пари или да се обезбедат други скапоцености или лични услуги. Уценувањето може да биде со физички закани, насилство или воздржаност.

4.     КОНФЛИКТ НА ИНТЕРЕСИ

Ангажирање во трансакции, "продавање" влијание, стекнување на позиција или комерцијален интерес што е не компатибилно со извршувањето на официјалната улога и задачи со цел нелегално збогатување. Самиот конфликт на интереси не е корупција, но со неговото доследно спречување значајно се намалува можноста за корупција во извршувањето на јавната должност и ја зголемува довербата на граѓаните во избраните функционери, односно носителите на јавни државни функции. Токму затоа во сите демократски земји се посветува големо внимание на превенцијата од конфликтот на интереси.

Република Македонија оваа проблематика ја има регулирано преку Законот за спречување судир на интереси кој стапи во сила 2007-та година, а со кој се дефинира судирот на интереси, постапувањето во случај на судир на интереси, мерките за спречување судир на интереси во вршењето на власта и во доверени јавни овластувања од страна на службени лица што вршат јавни овластувања.

5.    НЕПОТИЗАМ

Непотизмот е термин со кој се означува пополнување на работните места со членови на сопственото семејство или давање предност на блиските луѓе (фаворизирање) при вработувањето.  При тоа критериумите како што се стручната оспособеност или заслуги за одредена функција немаат одлучувачка улога. Непотизмот е закана за демократијата затоа што ја концентрира моќта во рацете на едно семејство, и им овозможува на т.н. семејни кланови да завладеат со одредени јавни институции. Во приватниот сектор, непотизмот е честа, можеби не секогаш праведна но легитимна појава, затоа што сопственикот на една приватна фирма не мора да биде транспарентен при вработувањето, како што мора да бидат работодавците во јавниот сектор.

6.     НЕЛЕГАЛЕН ПОЛИТИЧКИ ПРИДОНЕС

Нелегален политички придонес е кога политичките партии или Владата добиваат пари во замена за одличен однос и немешање во одредени одлуки. Ова дело е тесно поврзано со подмитување. Моќни групи на интерес, особено корпорациите сакаат да дадат несебичен придонес во некоја партија со цел да се постигне помалку регулирање на нивната индустрија или на одредени делувања.

7.     ПЕРЕЊЕ ПАРИ

Секоја сеопфатна стратегија за борба против корупцијата мора да вклучува мерки насочени кон спречување и контрола на перењето на приносите од корупцијата (пари). Врската помеѓу перењето пари и корупцијата има корупциски ефект на националните и меѓународните финансиски системи. Коруптивниот ефект на перење пари не влијае само на приватните претпријатија и нивните вработени, туку на целата држава.

Принт кампања

Корупција – каде се случува?

Корупцијата може да се јави во сите области и дејности од секојдневното живеење и работење – во јавните институции, образованието, здравството, политиката, економијата и меѓународниот бизнис.

Сте размислиле ли колку корупцијата е присутна во нашето секојдневие и какво е учеството на секој од нас во нејзиното вкоренување? Колку пати сте биле актери во ситуации кои претставувале акт на корупција без да бидете свесни за нејзината вистинска цена?

Корупцијата е најбрзиот начин за уништување на моралните вредности и перспективите на луѓето. Така самите ги поткопуваме темелите на општеството од кое зависиме и на долг рок губиме многу повеќе од тоа што набрзина го добиваме.

• Сте размислиле ли дека кога давате повеќе пари или со моќ добивате право на лекување пред останатите правите акт на корупција? Со корупцијата во здравството се поткопуваат основните принципи за човештвото и солидарноста врз кои се темели медицината.

• Корупцијата во царината претставува голема пречка за развој на здрава бизнис клима во државата. Ова не само што ја  зајакнува нелојалната конкуренција, но, исто така се докажува ефективноста на "официјалниот поткуп". Криминални дејства, измами, шверц, дрога, трговија со луѓе и даночни затајувања, не се дел од патот кон Европа. Многу често припадниците на бизнис секторот се во заблуда кога мислат дека  можат да остварат корист нудејќи „услуга за услуга“. Купената корист е само краткорочна, на долг рок губиме многу повеќе од тоа што моментално можеме да го добиеме со чинот на корупција.

• Свесни ли сте дека кога треба да дадете поткуп за да добиете правда која Ви следува се вика корупција? Според сите норми и закони кај нас и во светот, корупцијата е кривично дело. Бидете совесни граѓани и не дозволувајте да создава кривични дела оној што треба истите да ги казнува.

• Сте размислиле ли дека кога плаќате за образование или им подарувате подароци на професорите тоа нема да ве направи попаметни. Најуспешните секогаш се потпираат на знаење. Оценката во индекс не Ви ветува сигурна перспектива, ниту пак ширум отворени врати кон успехот. Тоа се само фрлени пари и акт на корупција. Затоа не полнете ги попусто џебовите на оние кои не заслужуваат.

• Свесни ли сте дека ако им понудите пари на полицајците наместо да ви пишат казна што сте го прекршиле сообраќајниот закон извршувате коруптивно дело? Дополнително, ако полицијата ви изнудува пари за замена на казна е корупција.

Што е корупција?

Се вели дека корупцијата е стара исто колку и организираното човеково општество. Корупцијата се смета за универзална појава присутна во сите држави и системи. Таа е злочин во кој жртвите се неименувани но многубројни. Најчесто тоа се обичните граѓани.

Една од многуте ефекти на корупцијата е продлабочената и продолжена сиромаштија со која што се уништуваат можностите за просперитет на младите во економска смисла пред се.

Корупцијата ги загрозува работните места, човековите права, реформите, инвестициите, општествениот напредок и развој...

И нашата земја не е имуна на коруптивните процеси и појави. Но Македонија покажа дека може успешно да се бори против корупцијата и да покажува резултати. Според Индексот на перцепција на корупцијата (Corruption Perceptions Index- CPI) кој ги рангира земјите во светот врз основа на оцената за перцепција на корупцијата којашто се движи од 0 (потполна корупција) до 10 (без корупција), Македонија во 2009 година се најде на 71 место, во споредба со 2006-та година кога Македонија беше рангирана на далечното 105 место.

Борбата на Македонија против корупцијата од година во година е сè поуспешна. Тоа докажува дека Македонија може подобро.

Затоа заеднички да продолжиме со напорите и да правиме сè за да ја победиме корупцијата, да го направиме најдоброто за Македонија.

Што е корупција

Во најширока смисла, корупцијата се смета за било каква форма на злоупотреба на јавната служба и должност заради постигнување лична корист, без оглед дали е во јавниот или приватниот сектор.

Кој може да биде корумпиран?

Корумпирана личност е секое официјално и одговорно лице кое за лична корист или корист на групата во која припаѓа, го игнорира општиот интерес кој треба да го заштити поради положбата и овластувањата кои му се доверени. Чин на корупција е секоја ситуација во која некое лице се обидува да понуди или пак се согласува да обезбеди поткуп. Лицето кое нуди надомест со цел да оствари сопствена корист се вели дека нуди мито , а лицето кое го прифаќа поткупот е корумпирано лице.